Fotografie to nieskończone źródło inspiracji. Odpowiednio  interpretowane możemy traktować jako bogate źródło historyczne, informacje o tradycjach i obyczajach, wydarzeniach. Jak mówi stare chińskie przysłowie, jedno zdjęcie to więcej niż tysiąc słów.
Zanim jednak możliwe będzie dla nas wyciąganie wniosków ze zdjęć musimy nauczyć paru rzeczy. Zacznijmy od podstaw, które niezbędne będą do odpowiedniego odczytania zdjęcia i jego zrozumienia.

1. Przyjrzyj się zdjęć dokładnie, zwracając uwagę na szczegóły.
2. Odnajdź i odszyfruj wskazówki na zdjęciu,
3. Wyobraź sobie daną sytuację, czynniki wpływające na zdjęcie,
4. Poczytaj informacje na temat danego miejsca, historii wydarzenia aby upewnić się że założenia są słuszne.

A teraz po raz na parę sposobów, aby ułatwić odpowiednie odczytanie znaczenia i kontekstu zdjęcia.

Krok 1: Identyfikacja

Przyjrzyj się zdjęciu, wyszukaj wskazówek które pomogą zidentyfikować okres w jakim zostało zdjęcie zrobione. Więc usiądź spokojnie, chwyć zdjęcie w dłonie bądź skup swój wzrok na ekranie monitora i zacznij ćwiczenie:

• Patrz w ciszy na zdjęcie przez minutę (zobaczysz jak długa może być minuta!),
• Zakryj zdjęcie i zapisz na kartce wszystko co pamiętasz ze zdjęcia,
• Spójrz na zdjęcie jeszcze raz, tym razem postaraj się dostrzec wszystko to czego nie dostrzegłeś do tej pory. Zweryfikuj i popraw błędy na liście oraz dodaj to co pominąłeś,
• Zapisz skojarzenia jakie masz ze zdjęciem, pomyśl nad tytułami jakie przychodzą Ci do głowy, jaki opis dał byś danemu zdjęciu.

Krok 2: Interpretacja

Słowami opisz to co widzisz, szukaj dowodów na swoje słowa, weź pod uwagę następujące rzeczy:

• Co się dzieje na zdjęciu?
• Opisz kolory, linie, kształty, tekstury I przestrzenie widoczne na zdjęciu.
• Kim są ludzie na zdjęciu? Co i dlaczego robią? Jak są ubrani?
• Czy są świadomi tego że ktoś im robi zdjęcie? Czy wpływa to na historię przedstawioną na zdjęciu?
• Gdzie zostało zrobione zdjęcie? Czy są widoczne jakieś zabudowania, krajobrazy?
• Czy dostrzegasz jakieś przedmioty na zdjęciu? Jaką mogą pełnić funkcję? Jak działają?
• Kiedy zostało zrobione zdjęcie? W którym roku? W jakiej porze roku? W jakiej porze dnia?

Krok 3: Wyobraźnia

Wyobraź sobie kontekst zdjęcia – poza jego ramami znaczeniowymi i czasowymi:

• Wyobraź sobie co zdarzyło się chwilę przed zrobieniem tego zdjęcia.
• Co mogłoby wydarzyć się później?
• Co może otaczać scenę na zdjęciu, czemu akurat ten fragment całości zaintrygował fotografa do zrobienia zdjęcia?
• Dlaczego zdjęcie zostało zrobione? W jakim stopniu, jeżeli w ogóle, oddziałuje na ludzi, miejsce bądź wydarzenia na zdjęciu?
• Znajdź łącznik pomiędzy znaczeniem ze zdjęcia a historycznymi wydarzeniami które miały miejsce w czasie gdy zdjęcie zostało wykonane.
• Co mogli myśleć sobie fotografowani ludzie?
• Jakie uczucia mogły im towarzyszyć?

Krok 4: Dochodzenie

Zweryfikuj zdjęcie, poszukaj informacji na temat epoki, miejsca, fotografa:

• Co chciałbyś wiedzieć, czego nie możesz „odczytać” ze zdjęcia?
• Gdzie możesz znaleźć więcej informacji żeby odpowiedź na pytania które nasuwają się w trakcie analizy zdjęcia?
• Jak znaleźć informacje które potwierdzą bądź zaprzeczą stawianym założeniom na temat zdjęcia?

Przechodząc przez te 4 kroki jesteśmy gotowi aby podjąć próbę analizy zdjęcia. Pomocne będzie tutaj zaczerpnięcie co nie co teorii obrazu, jego odbioru i postrzegania. Bardzo znaną postacią w tej dziedzinie jest Roland Barthez autora wydanej w 1980 roku we Francji książki Camera Lucida. W swojej książce Barthes analizuje wpływy fotografii na jej odbiorcę. “Odczytanie” zdjęcie to sprawa bardzo personalna i nieunikniona jednocześnie. Wpływ na to ma wiele czynników kształtujących osobę; wychowanie, kultura, zainteresowania, preferencje jak i rzeczy które lubimy a których nie; również nastrój ma na to wpływ. Barthes w swojej książce pokazuje różnice pomiędzy tworem który nazywa stadium i punktom. Lecz te kwestie poruszę w kolejnej części artykułu.

Podsumowując:

Z jednej strony:

• "Zdjęcie warte jest więcej niż 1000 słów."
• Zdjęcia mogą pomóc zrozumieć historie normalnych ludzi którzy nie pozostawią po sobie innych dowodów istnienia.

Z drugiej strony:

• Zdjęcia mogą być retuszowane
• Zdjęcia ukazują krótki moment, ułamek sekundy I nie wiemy co mogło stać się tuż przed I tuż po jego zrobieniu..
• Zdjęcia mogą być łatwo źle zinterpretowane jeśli nie są odpowiednio udokumentowane, skomentowane przez autora.